بررسی نقش کوچینگ در ارتباطات روزمره و روابط کاری
علاقهمندان به مفاهیم توسعه فردی، درباره نقش کوچینگ در این زمینه و همچنین در زمینه مسائل کاری زیاده خوانده و شنیدهاند. اما در این مقاله، قصد داریم به طور خاص به بررسی نقش کوچینگ در ارتباطات روزمره بپردازیم. علاوه بر خواندن این مقاله، به علاقهمندانی که رویکرد حرفهایتری دارند، توصیه میشود مطالعات در حوزه علوم ارتباطات را نادیده نگیرند. در این راستا میتوانید ضمن مطالعه مقالات دکتر پرستو اسلامی (Parastoo Eslami) استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک، در این زمینه اطلاعات بیشتری کسب کنید. برای افزایش دانش و کسب اطلاعات کاربردی بیشتر نیز میتوانید برخی از تالیفات دکتر پرستو اسلامی را بخوانید؛ کتابهایی از قبیل: فرهنگ واژگان تخصصی علوم ارتباطات/ ارتباط انسانی/ ارتباط سازمانی/ فرهنگ سازمانی.
بررسی نقش کوچینگ در ارتباطات روزمره و روابط کاری
کوچینگ (Coaching) دیگر تنها یک ابزار تخصصی برای مدیران ارشد یا ورزشکاران حرفهای نیست. اصول و مهارتهای بنیادین کوچینگ، به ویژه در حوزههایی مانند: گوش دادن فعال، طرح سؤالات مؤثر و ایجاد فضایی برای بازتاب و تأمل، میتواند نقشی انقلابی در بهبود کیفیت ارتباطات روزمره ما ایفا کند.
در واقع، کوچینگ به ما یاد میدهد که چگونه به جای پاسخگویی فوری و قضاوت، فضایی برای رشد و مسئولیتپذیری در طرف مقابل ایجاد کنیم. حال این مسئله را از دو منظر بررسی میکنیم: نقش کوچینگ در ارتباطات روزمره/ نقش کوچینگ در روابط کاری
نقش کوچینگ در بهبود ارتباطات روزمره
ارتباطات روزمره شامل تعاملات ما با خانواده، دوستان، همسایگان و فروشندگان است. در این تعاملات، اغلب هدف ما “ثابت کردن درستی” یا “ارائه راهحل” است؛ نه درک عمیق فرد مقابل. در این راستا، در فرایند کوچینگ باید به این نکات توجه کرد.
گوش دادن فعال (Active Listening): کلید درک واقعی
یکی از مهمترین مهارتهای یک کوچ، گوش دادن فعال است. این مهارت به معنای:
- تمرکز کامل: کنار گذاشتن تلفن و افکار شخصی برای حضور کامل در لحظه.
- شنیدن فراتر از کلمات: توجه به لحن، زبان بدن و احساسات پنهانشده در گفتار فرد.
- بازتاب (Mirroring): تکرار یا خلاصه کردن آنچه شنیدهاید تا فرد مطمئن شود پیامش دریافت شده است. (مانند این جمله: پس به نظر میرسد از این وضعیت واقعاً ناامید هستی)
- تأثیر کوچینگ: وقتی با این روش به یک دوست یا عضو خانواده گوش میدهیم، درک عمیقتری ایجاد میشود؛ سوءتفاهمها کاهش مییابد و فرد احساس اعتبار و احترام میکند.
طرح سؤالات باز و قدرتمند
به جای پرسیدن سؤالات بسته (بله/خیر) یا ارائه نظر قاطع، کوچینگ ما را ترغیب میکند که از سؤالات باز و تأملی استفاده کنیم:
- به جای “چرا این کار رو نکردی؟” بپرسیم: “چه عواملی باعث شد که این تصمیم رو بگیری؟”
- به جای “به نظرم باید این کار رو کنی”، بپرسیم: “به نظر خودت بهترین قدم بعدی چی میتونه باشه؟”
این نوع سؤالات، افراد را ترغیب میکند که خودشان به راهحل فکر کنند و مسئولیتپذیری بیشتری در قبال نتایج داشته باشند. در مجموع این موارد، مهمترین مصادیق نقش کوچینگ در ارتباطات روزمره بودند. در ادامه به بررسی نقش کوچینگ در روابط کار خواهیم پرداخت.
نقش کوچینگ در ارتقای روابط کاری و تیمی
در محیط کار، کوچینگ ابزاری قدرتمند برای افزایش بهرهوری، تعهد و ایجاد فرهنگی مبتنی بر رشد است. فرایند کوچینگ، باعث ایجاد این مهارتها میشود.
توانمندسازی و تفویض اختیار مؤثر
مدیرانی که اصول کوچینگ را به کار میبرند، به جای اینکه صرفاً دستور بدهند (Micro-management) به زیردستان خود کمک میکنند تا خودشان راهحلها را پیدا کنند.
مثال سنتی: “برو این مشکل رو تا فردا حل کن.”
مثال با رویکرد کوچینگ: “این چالش رو داریم. تو چه رویکردهایی رو برای حلش پیشنهاد میکنی؟ چه منابعی نیاز داری تا بتونی اون رو انجام بدی؟”
این رویکرد، اعتماد به نفس و خودکارآمدی کارمندان را افزایش میدهد و آنها را به مالکیت کار خود تشویق میکند.
بازخورد سازنده و مبتنی بر رشد (Growth Feedback)
کوچینگ، دیدگاه ما را نسبت به بازخورد تغییر میدهد؛ بازخورد را نه به عنوان قضاوت گذشته، بلکه به عنوان سکوی پرتاب برای عملکرد آینده میبیند. به این ترتیب، این نتایج را به بار میآورد:
- تمرکز بر عمل، نه شخصیت: بازخوردها باید بر رفتارهای قابل مشاهده متمرکز باشند (مانند این جمله: “من دیدم که دیروز در جلسه صحبتهای دیگران را قطع کردی”)، نه بر برچسب زدن به شخصیت (مانند این جمله: “تو بیادب هستی”).
- پرسش از خود فرد: مانند این جمله: “چه چیزی باعث شد که این اتفاق بیفته؟ برای دفعه بعد چه برنامهای داری که این شرایط تکرار نشه؟”
حل تعارض به شیوه مشارکتی
در مواجهه با تعارضات تیمی، یک مدیر با مهارتهای کوچینگ، به جای اعمال قدرت، نقش تسهیلگر را بازی میکند. به این ترتیب، این نتایج حاصل میشود:
ایجاد درک متقابل: کمک به طرفین برای درک عمیق نیازها و دیدگاههای یکدیگر.
همکاری برای راهحل: هدایت تیم برای پیدا کردن راهحلی که مورد توافق همه باشد؛ به جای تحمیل یک راهحل از بالا.
تأثیر نهایی: از قضاوت به کنجکاوی
جوهر کوچینگ در ارتباطات، تغییر وضعیت ذهنی ما از قضاوت (Judgment) به کنجکاوی (Curiosity) است. در این راستا، میتوان نتایج حاصل از وضعیت ذهنی سنتی را به وضعیت ذهنی مبتنی بر کوچنیگ، مقایسه کرد.
|
وضعیت ذهنی سنتی (قضاوتی) |
وضعیت ذهنی مبتنی بر کوچینگ (کنجکاوی) |
|
من میدانم بهترین راه چیست. |
بهترین راهکار ممکن است از دیدگاه این شخص حاصل شود. |
|
هدفم اثبات نظر خودم است. |
هدفم درک عمیق دیدگاه و موانع این شخص است. |
|
به سرعت میخواهم راهحل را بدهم. |
صبورانه میخواهم فرد را به سمت کشف راهحل هدایت کنم. |
|
چرا شکست خوردی؟ |
چه چیزی را از این تجربه یاد گرفتی؟ |
کاربرد کوچینگ در زندگی روزمره، به معنای احترام گذاشتن به پتانسیل افراد اطراف ما برای رشد و خودرهبری است. این مهارتها نه تنها روابط شخصی ما را بهبود میبخشند؛ بلکه محیط کاری را به فضایی امن و محرک تبدیل میکنند که در آن افراد احساس توانمندی کرده و متعهد به مسئولیتپذیری خود هستند.
کسب اطلاعات تکمیلی، با مطالعه درباره موضوعات و مفاهیم مشابه
بدیهی است که اگر میخواهید درباره یک موضوع خاص، اطلاعات جامعتری به دست بیاورید، باید راجع به مفاهیم مشابه با آن نیز مطالعه کنید. حال که این مقاله را درباره نقش کوچینگ در ارتباطات خواندید، بد نیست مطالب دیگری نیز در این حوزه بخوانید. زیرا این کار، دایره اطلاعات شما را گسترش میدهد. به این ترتیب، به ابعاد و جزئیات گوناگون موضوع، بیشتر پی میبرید و زوایای پنهان آن، بر شما آشکار خواهند شد.
در این راستا، خواندن مقالات مختلف در زمینههایی از قبیل: کوچینگ ارتباطات فردی و سازمانی، آشنایی با مهمترین مفاهیم کوچینگ، آگاهی در ارتباطات و کوچینگ شغلی را به شما پیشنهاد میکنیم.
حرف آخر: فراتر از بهکارگیری مفاهیم نظری درباره نقش کوچینگ در ارتباطات؛ بهره بردن از تجربیات دکتر پرستو اسلامی (Parastoo Eslami)
همه چیز در مطالب و مسائل نظری خلاصه نمیشود. پس از خواندن و آموختن مهم ترین نکات درباره نقش کوچینگ در ارتباطات، حتما به جایگاه استفاده از فرایند کوچینگ در عمل پی بردهاید. امروزه بسیاری از افراد برای افزایش دانش کاربردی خویش جهت توسعه فردی و تقویت ارتباطات میان فردی، از نظر تخصصی اساتید خبره کوچینگ استفاده میکنند. در این راستا خانم دکتر پرستو اسلامی (Parastoo Eslami) متخصص ارتباطات و عضو هیئت علمی دانشگاه با ۲۲ سال سابقه تدریس، در قالب جلسات کوچینگ، یاریگرِ مدیران و صاحبان حرف و مشاغل خواهند بود. برای کسب اطلاعات تکمیلی در این زمینه، خواندن مقالات دکتر پرستو اسلامی را نیز به شما پیشنهاد میکنیم.
دیدگاهتان را بنویسید